Türkler aðaçlara öyle hürmet ederler ki...

KANIKSADIÐIMIZ için düþünmüyoruz ama aslýnda dilimizdeki en eski kelimelerden biridir "aðaç". Yüzyýllar boyunca bu kadar çok deðiþim geçiren bir dilin içindeki en kadim ve en köklü sözcüklerden. Aðaç dediðin mübarekti eskiden. Þimdi inanmasý zor gelse de...
Koskoca Osmanlý, tarihi bir çýnar aðacý rüyasý deðil midir? Osman Gazi'nin hayalinden yeþeren. Dallarý semaya doðru... Ýstanbul'un sokaklarýný gözünüzün önüne getirin. Ýsmini aðaçlardan alan kaç sokaða ve yola rastlayacaksýnýz.
Sadece onlar mý? Mahalleler ve semtler de öyle: Fýstýkaðacý, Fýndýklý, güzelim Çýnaraltý, Viþnezade, Sýraselviler, Acýbadem ve diðerleri... Yaþadýðýmýz þehrin, taþýdýðýmýz tarihsel mirasýn ayrýlmaz parçasý aðaçlar. Lakin ne kadar azlar. Ve ne kadar yalnýzlar.

*

Evliya Çelebi anlata anlata bitiremezdi Ýstanbul'un yeþilin her tonuna sahip ormanlarýný. Fatih Sultan Mehmed, þehr-i þehirde hiç kimsenin deðil aðaç kesmek bir dala zarar vermesini dahi istemezdi. Bunu engellemek için, "Aðaç kesenin kellesini alýrým" diyecek kadar sertti söylemleri.
Akýllardan silinmedi bunlar. Ve efsane odur ki, Topkapý Sarayý'ný inþa ettirirken sýrf bir çýnar aðacýna dokunmamak için bütün bir mimari düzenlemeyi deðiþtirtmiþti Sultan. Aðaç ile taþ arasýnda seçim yapmasý gerekince aðacý seçmiþti.

Masamda açýk bir kitap. Lady Elizabeth Craven'in yazýlarýný okuyorum ilgiyle. 18. yüzyýl sonlarý, 19. yüzyýl baþlarýnda yaþayan ve Osmanlý Ýmparatorluðu'na gelip memleketi yakýndan gözlemleyerek fikirlerini yazýya döken az sayýda Batýlý kadýn seyyahtan biri o.
Þöyle diyor bir mektubunda, kaba hatlarýyla: "Türkler aðaçlara o kadar çok hürmet ederler ki bir yerde bir ev inþa etmek isteseler ve orada bir aðaç olsa, sýrf aðaca kýymamak için evlerini bile deðiþtirirler. Ne yapar ne eder aðaçlara dokunmazlar... "

Twitter'dan yazýyorum bu tarihsel bilgiyi. Anýnda baþlýyor yaðmaya onlarca tepki. Gençlerden, orta yaþlýlardan, her yaþtan ve her kesimden. Ýçlerinde AK Parti'ye oy veren de var vermeyen de. Kendine "muhafazakâr" diyen de var, "Kemalist" yahut "liberal" de. Baþý kapalý da var açýk da. Tüm bu "kategoriler"in ötesinde bir yerde bugün yaþanan protestolar. Çünkü hemen hepimizin içi sýzlýyor Gezi Parký'nda olanlardan ötürü.

Kolay kolay bir atmayan, hemhal olmayan yürekler bu hususta bir atýyor. Aðaçlarýn yanýnda nöbet tutuyorlar diye gaza maruz kalan gencecik kadýnlarýn fotoðraflarý dünya ajanslarýný dolaþýrken bizler, Ýstanbul'a gönül veren milyonlarca insan kendini çaresiz hissediyor.
"Eskiden aðaçlara kýymet verdiðimize inanmasý zor" diyor bir okurum. Bir baþkasý soruyor: "Bu kadar mý deðiþtik?"

*

Siyasetçiler elbette kararlar alýr ve bunlarý hýzla uygulamak isterler. Bu politikanýn doðasý gereði böyle. Ancak alýnan bir karara halkýn yoðun tepki gösterdiðine tanýk olunca o uygulamayý yeniden deðerlendirmek baþlý baþýna bir siyasi olgunluk göstergesi deðil midir?
Þehirler, orada yaþayan insanlardan baðýmsýz ve ayrýk, velhasýl insanlara raðmen geliþemez ki... Ýstanbul'u sevmek ortak paydamýz.

Bu þehre sevdalý mimarlarýn, sanatçýlarýn, sanat tarihçilerinin, öðrencilerin, ev kadýnlarýnýn, yani tek tek bizlerin nasýl bir þehirde yaþamak istediðimizin ve Gezi Parký'ný seviyor oluþumuzun hiçbir kýymeti harbiyesi yok mudur siyaset katýnda? Bunu anlamaktan acizim...