Dünyanýn kanserle mücadelede yeni yol haritasý hazýr

ANKARA - Zeynep Akyýl

Kanserle mücadelede yeni yol haritasýný oluþturan Dünya Kanser Kontrol Örgütü (UICC), "etkin kanser kontrol programlarý hazýrlama, kanser kayýtlarýnýn oluþturulmasý, tütün kontrolü ve risk faktörlerini azaltma, damgalama duygusunu önleme, erken taný programlarý ve doðru, kaliteli tedavi ve saðlýk çalýþanlarýný eðitme'' gibi hedeflerin bulunduðu Dünya Kanser Bildirgesini yayýmladý.

Dünya Kanser Liderler Zirvesi'nde açýklanan bildirgeye göre, 2025'e kadar, kanserle mücadele amacýyla bütün hükümetler, saðlýkta politika yapýcýlar, tüm resmi ve sivil kanser örgütleri, hasta örgütleri saðlýk çalýþanlarý 9 hedefi esas alarak çalýþmalarda bulunacak.

Söz konusu hedeflere göre öncelikle etkin, kapsamlý ve sürdürülebilir hasta odaklý kanser kontrol programlarý oluþturularak saðlýk sistemleri güçlendirilecek. Bütün ülkelerde kanserin yükünü ve kanser kontrol programlarýnýn etkinliðini ölçmek için kanser kayýtlarýnýn tutulmasý ve izlenmesine yönelik sistemler kurulacak. Küresel tütün tüketimi, kilo fazlalýlýðý/obezite, saðlýksýz beslenme,  alkol alýmý, fiziksel hareketsizlik ve diðer kanser risk faktörleri önemli düzeyde azaltýlacak.

Kansere neden olan HPV ve HBV enfeksiyonlarýna yönelik aþýlar, evrensel aþýlama programlarý kapsamýna alýnacak. Kanserle birlikte geliþen damgalanma duygusu azaltýlacak,  yanlýþ bilinenler ve zararlý efsaneler yok edilecek. Toplumsal tarama ve erken taný programlarýnýn yaygýnlaþtýrýlacak ve kanserin erken belirti ve bulgularý konusunda toplum ve saðlýk çalýþanlarý bilinçlendirilecek.

Doðru kanser tanýsý, kaliteli tedavi, rehabilitasyon, destekleyici ve palyatif tedavi, temel ilaçlar ve teknolojiye eriþim iyileþtirilecek.

Etkin aðrý kontrolü ve stresle baþ etmeye yönelik hizmetler eriþilebilir kýlýnacak. Özellikle düþük ve orta gelirli ülkeler baþta olmak üzere dünyada, kanser kontrolünün tüm alanlarýnda saðlýk çalýþanlarýna yönelik eðitim imkanlarý geliþtirilecek.

''Dünya'da kanseri yenmek mümkün''

Dünya Kanser Kontrol Örgütü Gelecek Dönem Baþkaný ve Türk Kanser Araþtýrma ve Savaþ Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tezer Kutluk, AA muhabirine, dünyada her yýl 14 milyon kiþinin kanser olduðuna ve 8 milyon kiþinin de kanser nedeniyle hayatýný kaybettiðine dikkati çekti.

Kutluk, þunlarý kaydetti: ''Sadece nüfus artýþýnýn etkisiyle bile olsa kanser artmaya ve can almaya devam ediyor.Kanserin üçte biri kurtarýlabilir ayrýca 4 büyük kanser grubunda kanser taramalarý ile erken taný mümkün. Artýk yaþama þansý eriþkin kanserlerinde yüzde 70, çocuk kanserlerinde yüzde 85'lere varan oranlara ulaþtý. Neden hala kanser can almaya devam ediyor, ne yapacaðýz? Dünya Kanser Bildirgesi'ndeki hedefleri güncelleme ihtiyacý duyduk. Bu 9 hedefe kitlenip, doðru stratejiler geliþtirilebilirse dünyada kanseri yenmek mümkün olacaktýr''