Baþbakan\'a vergi mektubu

ANKARA - Özcan Yýldýrým

Türk-Ýþ yönetimi, çalýþanlarýn ücretlerindeki vergi kesintilerindeki "adaletsizliðin" ortadan kaldýrýlmasý istemiyle Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan, Baþbakan Yardýmcýsý Ali Babacan ve Maliye Bakaný Mehmet Þžimþek'e taleplerini içeren üç sayfalýk mektup gönderdi.

Türk-Ýþ Genel Baþkaný Ergün Atalay ve Genel Sekreter Pevrul Kavlak'ýn imzasý bulunan mektupta, Anayasa'nýn " vergi ödevi" baþlýklý 73'üncü maddesinde "Herkes, kamu giderlerini karþýlamak üzere, mali gücüne göre,vergi ödemekle yükümlüdür" ifadesi yer aldýðý anýmsatýlarak,  çalýþanlarý yakýndan ilgilendiren bütçenin "2014 Yýlý Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarýsý" olarak Meclis'te görüþüldüðü belirtildi.

Mektupta, herkesin kamu harcamalarýný finanse etmek üzere vergi ödeme yükümlülüðü bulunduðunu ama bunun mali güce göre olmasý gerektiði ifade edilerek, þunlar kaydedildi:

"Çok bilinen tanýmýyla vergi adaleti 'az kazanandan az, çok kazanandan çok' vergi alýnarak saðlanacak. Baþta iþçiler olmak üzere ücretli çalýþanlar üzerinde aðýr bir vergi yükü bulunmaktadýr. Türkiye'de gelir ve kazanç üzerinden alýnan verginin yaklaþýk üçte ikisi ücretlilerce ödenmekte. Ücretliler üzerinde halen süregelen aðýr yük, büyük ölçüde vergi ödemesi gerekenlerin bu yükümlülükten kaçabilmelerinden kaynaklanýyor. Türkiye'de gelir vergisi mükelleflerinin büyük çoðunluðunu ücretliler oluþturuyor. Ticari ve serbest kazanç sahiplerinin önemli bir bölümü ise vergi mükellefi yapýlamamýþtýr. Ücretliler üzerinde, doðrudan gelir ve kazanç üzerinden alýnan vergiler ile birlikte dolaylý olarak, mal ve hizmet üzerinden alýnan, yapýlan harcamalardan kaynaklanan vergiler de söz konusu. Bu vergiler aðýrlýklý olarak tüketicilerin ya da gerçek anlamýyla toplumun önemli bir kesimini oluþturan baþta ücretliler olmak üzere dar ve sabit gelirliler üzerindedir. Bu tutar gelirden alýnan verginin üç katýndan fazladýr."

"Ýþçiyi, iþverenle ayný oranlarda vergilendirmek haksýzlýk"

Dolaylý vergilerin aðýrlýðý nedeniyle Türkiye'deki vergi sisteminin "adaletsiz" bir yapýya sahip olduðu öne sürülerek, "Çünkü dolaylý vergilerin yükümlünün gelirini ve kiþisel konumunu dikkate almamakta ve daha baþlangýçta gayri adil özellikler taþýyor. Toplam vergi gelirleri içinde yüzde 70'lere ulaþan dolaylý vergiler çalýþanlarýn vergi yükünü daha da artýrýyor" ifadelerine yer verildi.

Mektupta, 2004'te özel indirim tutarýnýn kaldýrýlmasý, ücretliler lehine olan ayýrým ilkesinden vazgeçilerek vergi tarifesinin teke indirilmesi ve çalýþanlarýn üçüncü dilimdeki gelir vergisi tarifesine uygulanan vergi oranýnýn yüzde 20'den yüzde 27'ye yükseltilmesinin iþçiler üzerindeki vergi baskýsýný arttýrdýðý belirtilerek, þöyle devam edildi:

"Ortalama aylýk 2 bin lira brüt ücret örneðinden hesaplama yapýldýðýnda, yýlýn son ayýnda gelir vergisi oraný yüzde 27'e yükselmektedir. Doðrudan ve dolaylý vergilerin en büyük ödeyicisi olan iþçileri, iþverenler ile ayný oranlarda vergilendirmek haksýzlýktýr. Bugün itibariyle asgari ücretli olarak çalýþan bekar her iþçi, asgari geçim indirimi sonrasý devlete her ay 56,85 lira gelir vergisi ödemektedir. Öte yandan 'istihdamý artýrmak ve iþsizliði önlemek' gerekçesiyle, özel sektör iþverenlerinin sosyal güvenlik iþveren hissesinin 5 puanlýk kýsmýna isabet eden tutarýnýn Hazinece karþýlanmasý yönünde teþvik uygulanýyor. Böylece iþverenin yüzde 19,5 olan SGK iþveren primi oraný yüzde 14,5 olarak uygulanýyor. Bu düzenlemeyle iþveren her asgari ücretli için 51 lira daha az prim öderken, bu indirim bölgelere göre artan oranda deðiþiyor."

"Sabit gelirli vergi politikalarýyla azalan gelirli oldu"

Vergilendirme açýsýndan ücret gelirlerinin en kolay ve denetlenebilir gelir olma özelliðinin Türkiye'de "bordro mahkumu" kavramýnýn yerleþmesine yol açtýðý iddiasýnda bulunarak, iktisat öðretisinde "sabit gelirli" olarak tanýmlanan ücretlilerin vergi politikalarýyla "azalan gelirli" haline dönüþtüðü ifade edildi.

Vergi yapýsýndaki çarpýklýk nedeniyle baðýtlanan toplu iþ sözleþmesinde belirlenen ücret zammýnýn anlamýný yitirdiði ve sözleþmeyle saðlanan ücret artýþýnýn çoðunluðunun vergi ödemesine gittiði belirtilerek, ücretli çalýþanlardan alýnan vergilerde iþçi ile memur arasýnda ayýrým yapýldýðý, iþçiye yapýlan neredeyse tüm ödemelerin vergilendirilirken memurlara yapýlan çoðu ödemenin gelir vergisi dýþýnda tutulduðuna dikkat çekildi.

Mektubun son bölümünde, Türkiye'de vergi alanýnda gerçek anlamda yapýlacak bir reformun ancak ücretliler aleyhine var olan çarpýk yapýnýn deðiþtirilmesiyle mümkün olacaðý savunularak, þu ifadelere yer verildi:

"Öncelikle emek üzerindeki vergi yükünün azaltýlmasý ve verginin geniþ kitlelere adil bir þekilde yansýmasýnýn saðlanmasý gerekmektedir. Bu ülkenin saðladýðý kaynaklarý kullanarak gelir ve servet elde edenler, topluma karþý yükümlülüklerini yerine getirmeli ve kazançlarý oranýnda vergi ödemeleri saðlanmalýdýr. Talebimiz ve beklentimiz, 2014 Yýlý Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'yla ilgili Yüce Meclis'te yapýlacak müzakerelerde, yukarýda deðindiðimiz haksýz ve adaletsiz durumu ortadan kaldýracak, iþçiler lehine iyileþtirme getirecek düzenlemelerin yapýlmasýdýr."